Cholera

In de gemeentelijke bekendmakingen waarschuwt de burgemeester eind mei 1832 voor de Aziatische braakloop (Cholera morbus). De epidemie is dan al lang bezig zijn slachtoffers te eisen. In elk dorp is een boekje met de "aard en de meest geschikte wijze van behandeling" van de ziekte.

De burgemeester zelf verwittigt dat de ziekte niet besmettelijk is, en dat "matigheid en zindelijkheid de beste behoedmiddelen tegen dezelve zijn". Ook moet gelet worden op de "hoedanigheid van het voedsel, vooral van vleeschen en visch. Boven alles moet worden vermeeden het gebruik van onrijpe vruchten, vooral van kruisbezien, als waarvan de nuttiging geacht wordt uiterst nadelig te zijn, weshalve de verkoop daarvan bij deze uitdrukkelijk wordt verboden, en de veldwachters gelast, daarover een wakend oog te houden; wordende eindelijk ook de oudere aangemaand, om zorgvuldig toe te zien, dat hunnen kinderen zich van alle onrijpe vruchten onthouden". In juni volgt nog een waarschuwing tegen het eten van kruisbessen(pap).
In augustus worden de kermissen en jaarmarkten verboden.

De ziekte cholera is in het begin van de 19e eeuw ontstaan in India, en verspreidde zich vanuit Azië langzaam naar andere delen van de wereld. Op 25 juli 1832 kwam in Scheveningen een boot aan met daarin een aantal botersmokkelaars die vanuit Engeland terug naar Nederland kwamen. Deze mannen brachten de ziekte mee. In een jaar heeft dat aan 5000 mensen het leven gekost. De ziekte verspreidde zich vooral snel via scheepvaartroutes, waardoor juist de vissersplaatsen gevaar liepen het eerst getroffen te worden. De cholera verspreidde zich daarna gestaag over ons land. Aan het eind van dat jaar meldde de Staatscourant dat van alle Nederlanders (ruim één miljoen) er bijna veertienduizend waren aangetast door cholera. Bijna de helft was overleden.
In de gemeente Appeltern vielen de slachtoffers vooral in 1833. In een brief van de burgemeester werd melding gemaakt van 10 overledenen in juli en augustus in Alphen.

Klik op de afbeelding voor een vergroting

Ook in 1848 en in 1866 sloeg de epidemie opnieuw toe in Nederland maar Alphen werd daarbij nauwelijks getroffen. De slachtoffers vielen met name in het westen van het land. De oorzaak van deze ziekte, de cholerabacil in verontreinigd drinkwater, werd ontdekt door Robert Koch in 1883.